Tiểu Sử Nhà Thơ Phùng Quán
Phùng Quán (1932 – 1995) là một trong những nhà văn, nhà thơ nổi bật của văn học Việt Nam, có sự nghiệp văn chương dài và đầy biến động. Ông sinh ra trong một gia đình có truyền thống văn hóa lâu đời tại xã Thủy Dương, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là phường Thủy Dương, thị xã Hương Thủy). Cha ông là Phùng Văn Nguyện, một trí thức có ảnh hưởng trong cộng đồng, còn mẹ ông, Lê Thị Me, là em gái của nhà thơ Tố Hữu. Ông nội của Phùng Quán cũng là một nhà nho ưu tú.
Ngay từ khi còn trẻ, Phùng Quán đã tham gia cách mạng, gia nhập Vệ quốc quân vào năm 1945, trở thành chiến sĩ trinh sát trong Trung đoàn Trần Cao Vân. Chính bối cảnh này đã trở thành nguồn cảm hứng để ông sáng tác tác phẩm nổi tiếng “Tuổi thơ dữ dội”, ghi lại những năm tháng khó khăn trong kháng chiến.
Năm 1954, Phùng Quán bắt đầu làm việc tại Cơ quan Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, sau này là Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Tại đây, ông có cơ hội phát triển mạnh mẽ tài năng văn học và cho ra đời tác phẩm đầu tay, Vượt Côn Đảo, được giới chuyên môn đánh giá cao và nhận Giải thưởng của Hội Văn nghệ Việt Nam. Tác phẩm này đánh dấu bước khởi đầu trong sự nghiệp sáng tác của ông.
Ngoài tiểu thuyết, Phùng Quán còn có tài sáng tác thơ với hai bài thơ nổi bật là “Lời mẹ dặn” và “Chống tham ô lãng phí” ra đời vào năm 1957. Đây là những tác phẩm tiêu biểu trong phong trào Nhân Văn – Giai Phẩm, mà ông là một trong những người tham gia. Tuy nhiên, phong trào này nhanh chóng bị đàn áp, và Phùng Quán đã bị kỷ luật, mất tư cách hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, buộc phải rời quân đội và không có tác phẩm nào được xuất bản trong một thời gian dài. Mặc dù vậy, tình yêu với văn chương vẫn luôn cháy bỏng trong ông.
Sau thời kỳ khó khăn, Phùng Quán tiếp tục sáng tác và cho ra đời nhiều tác phẩm quan trọng. Năm 1988, ông cho ra mắt “Tuổi thơ dữ dội”, một tác phẩm để đời, ngay lập tức nhận được Giải A Văn học Thiếu nhi, Chưa dừng lại ở đó, bộ tiểu thuyết tiếp tục gặt hái được thành công khi đạt được giải thưởng Bộ quốc Phòng năm 2000 và giải thưởng Sách hay 2012. Tác phẩm này cũng đã được dựng thành phim vào năm 1990, càng làm tăng thêm sức ảnh hưởng của ông trong nền văn học Việt Nam.
Vợ của Phùng Quán, bà Vũ Thị Bội Trâm, là một nhà giáo nổi tiếng, công tác tại Trường PTTH Chu Văn An (Hà Nội). Sau khi Phùng Quán qua đời vào ngày 22 tháng 1 năm 1995, vợ ông cũng qua đời vào năm 2010. Theo nguyện vọng của ông, gia đình đã đưa hài cốt ông về an táng tại quê nhà Thủy Dương, Thừa Thiên Huế.
Những đóng góp vĩ đại của Phùng Quán cho nền văn học Việt Nam đã được ghi nhận, và vào năm 2007, ông được Nhà nước Việt Nam truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật, một vinh danh xứng đáng cho những tác phẩm có ảnh hưởng sâu rộng của ông.